Aadhaar Update Rules: आधार कार्ड (Aadhaar Card) हे आता केवळ एक ओळखपत्र नसून, प्रत्येक नागरिकाची डिजिटल ओळख आहे. या ओळखीचा गैरवापर, खोटी माहिती देणे किंवा डेटा हॅक करणे हे आता गंभीर गुन्हे ठरतील. भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरण म्हणजेच UIDAI (Unique Identification Authority of India) ने आधार कायद्यांतर्गत नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर दंड आणि शिक्षेची तरतूद केली आहे.
आधार कार्ड वापरणाऱ्या प्रत्येक नागरिकाने या नवीन नियमांविषयी जागरूक असणे अत्यंत आवश्यक आहे.Aadhaar Update Rules
आधार कायद्यांतर्गत कोणते गुन्हे आणि दंड लागू?
UIDAI ने ‘Adjudication of Penalties Rules, 2021’ अंतर्गत अनेक कठोर दंड लागू केले आहेत. मुख्यत्वे खालील गोष्टींवर कठोर कारवाई केली जाईल:
| गुन्ह्याचा प्रकार | शिक्षा/दंडाची तरतूद |
| खोटी माहिती देऊन दुसऱ्याचे रूप घेणे (Impersonation) | ३ वर्षांची कैद आणि ₹१०,००० दंड. (उदा. खोटी जनसांख्यिकी किंवा बायोमेट्रिक माहिती देणे) |
| अनधिकृतपणे आधार डेटा वापरणे | १० वर्षांपर्यंतची कैद आणि किमान ₹१० लाख दंड. |
| CIDR हॅक करण्याचा प्रयत्न करणे (सेंट्रल आयडेंटिटीज डेटा रिपॉझिटरी) | १० वर्षांपर्यंतची कैद आणि किमान ₹१० लाख दंड. |
| अनधिकृत प्रवेश किंवा डेटा बदलणे | ₹१ कोटी पर्यंतचा दंड (UIDAI द्वारे लागू). |
या नियमांमुळे आधार डेटाची सुरक्षा आणि गोपनीय माहितीचा गैरवापर रोखण्यास मदत होणार आहे.Aadhaar Update Rules
एजंट्स आणि अधिकाऱ्यांवरही कठोर नियम
केवळ नागरिकच नव्हे, तर आधार नोंदणी आणि सेवा देणाऱ्या एजंट्स आणि अधिकाऱ्यांवरही कठोर कारवाईचे नियम लागू झाले आहेत:
- सेवा देताना नियमांचे उल्लंघन: जर नोंदणी एजंट किंवा अधिकारी अनधिकृतपणे सेवा देत असेल, खोटे कागदपत्रे वापरत असेल किंवा नागरिकांकडून जास्त पैसे घेऊन सेवा देत असेल, तर UIDAI त्यांच्यावर कारवाई करू शकते.
- परिणाम: अशा एजंट्सला ब्लॅकलिस्ट केले जाईल आणि त्यांच्याविरुद्ध एफआयआर (FIR) नोंदवून कायदेशीर कारवाई केली जाईल.
नागरिकांनी कोणती खबरदारी घ्यावी?
आधारचा दुरुपयोग टाळण्यासाठी प्रत्येक नागरिकांनी खालील गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे:
- गोपनीयता राखा: आपली आधार माहिती, विशेषतः आधार क्रमांक कोणालाही अनावश्यकपणे विचारल्यास देऊ नका.
- सावधान राहा: कोणत्याही अनोळखी ईमेल किंवा मेसेजला प्रतिसाद देऊ नका, जे तुमचा आधार क्रमांक किंवा गोपनीय माहिती विचारत असतील.
- दुरुपयोग झाल्यास तक्रार करा: जर आपल्या आधार माहितीचा दुरुपयोग झाल्याचे किंवा बायोमेट्रिक माहिती चोरीला गेल्याचे लक्षात आले, तर त्वरित UIDAI कडे तक्रार नोंदवा आणि स्थानिक पोलीस ठाण्यात अर्ज करा.
आधार ही आपली महत्त्वाची ओळख आहे. या नवीन नियमांमुळे आधार डेटाची सुरक्षितता वाढली आहे. त्यामुळे प्रत्येक नागरिकांनी या नियमांची माहिती घेऊन आपली आधार माहिती सुरक्षित ठेवणे आवश्यक आहे. अधिकृत आणि कायदेशीर माहितीसाठी नेहमी UIDAI च्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.Aadhaar Update Rules
