e-Ration Card : डिजिटल इंडिया मोहिमेअंतर्गत सरकारने सर्वसामान्य नागरिकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. ५ जानेवारी २०२६ च्या ताज्या अपडेटनुसार, आता रेशन कार्ड मिळवण्यासाठी किंवा त्यातील दुरुस्तीसाठी सरकारी कार्यालयांचे हेलपाटे मारण्याची गरज उरणार नाही. सरकारने ‘ई-रेशन कार्ड’ (e-Ration Card) ही सुविधा आता पूर्णपणे मोफत आणि ऑनलाईन उपलब्ध करून दिली आहे.
या लेखामध्ये आपण ई-रेशन कार्ड म्हणजे काय, त्याचे फायदे आणि ते मोबाईलवर कसे डाऊनलोड करायचे, याची सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.
ई-रेशन कार्ड म्हणजे नक्की काय? (What is e-Ration Card)
ई-रेशन कार्ड हे तुमच्या मूळ रेशन कार्डची डिजिटल आवृत्ती (Digital Copy) आहे. हे कार्ड अन्न व नागरी पुरवठा विभागातर्फे अधिकृतपणे जारी केले जाते. ज्याप्रमाणे आपण आधार कार्ड किंवा पॅन कार्ड डिजिटल स्वरूपात वापरतो, त्याचप्रमाणे हे ई-रेशन कार्ड देखील सर्वत्र वैध मानले जाते.
ई-रेशन कार्डचे मुख्य फायदे:
- कायदेशीर मान्यता: हे डिजिटल कार्ड रेशन दुकानातून धान्य घेण्यासाठी आणि ओळखीचा पुरावा म्हणून सर्व सरकारी कामांसाठी ग्राह्य धरले जाते.
- कार्ड हरवण्याची भीती नाही: तुम्ही हे कार्ड पीडीएफ (PDF) स्वरूपात मोबाईलमध्ये किंवा डिजीलॉकरमध्ये सेव्ह करू शकता.
- मोफत सेवा: ई-रेशन कार्ड डाऊनलोड करण्यासाठी सरकार कोणतेही शुल्क आकारत नाही.
- वेळेची बचत: रेशन कार्डमध्ये ऑनलाईन बदल केल्यानंतर लगेच नवीन कार्ड डाऊनलोड करता येते.
ई-रेशन कार्ड ऑनलाईन डाऊनलोड करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत
जर तुमचे रेशन कार्ड आधार कार्डशी लिंक असेल, तर तुम्ही खालील ५ सोप्या स्टेप्स वापरून तुमचे ई-रेशन कार्ड मिळवू शकता:
१. अधिकृत पोर्टलला भेट द्या
सर्वप्रथम महाराष्ट्र सरकारच्या अन्न व नागरी पुरवठा विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर rcms.maharashtra.gov.in जा.
२. ऑनलाईन सर्व्हिस निवडा
होमपेजवर तुम्हाला ‘Online Services’ हा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करून ‘PDS’ सेक्शन निवडा.
३. रेशन कार्ड नंबर भरा
येथे तुम्हाला ‘Download e-Ration Card’ ही लिंक दिसेल. त्यावर क्लिक करा आणि तुमचा १२ अंकी रेशन कार्ड नंबर (RC Number) अचूक टाइप करा.
४. OTP व्हेरिफिकेशन
तुमच्या रेशन कार्डाशी लिंक असलेल्या मोबाईल नंबरवर एक ओटीपी (OTP) येईल. तो प्रविष्ट करून ‘Verify’ बटणावर क्लिक करा.
५. कार्ड डाऊनलोड करा
प्रक्रिया पूर्ण होताच तुमच्या स्क्रीनवर तुमचे डिजिटल रेशन कार्ड दिसेल. ‘Download PDF’ वर क्लिक करून तुम्ही त्याची प्रिंट काढू शकता किंवा मोबाईलमध्ये सेव्ह करू शकता.
डिजीलॉकर (DigiLocker) मधूनही मिळवा ई-रेशन कार्ड
तुमच्याकडे स्मार्टफोन असेल, तर तुम्ही डिजीलॉकर ॲपद्वारेही हे कार्ड सुरक्षित ठेवू शकता:
- DigiLocker ॲपमध्ये लॉग इन करा.
- सर्च बारमध्ये ‘Ration Card’ सर्च करा.
- तुमचे राज्य (Maharashtra) निवडा.
- तुमचा रेशन कार्ड नंबर टाकून ‘Get Document’ वर क्लिक करा.
महत्त्वाची सूचना: ई-रेशन कार्ड सुविधेचा लाभ घेण्यासाठी तुमचे रेशन कार्ड आधार कार्डशी लिंक असणे अनिवार्य आहे. जर तुमचे आधार लिंक नसेल, तर त्वरित जवळच्या रेशन दुकानात किंवा सेतू केंद्रात जाऊन ‘आधार सीडिंग’ करून घ्या.
सरकारच्या या निर्णयामुळे रेशन कार्डाशी संबंधित भ्रष्टाचाराला आळा बसेल आणि सामान्य नागरिकांचे काम अत्यंत पारदर्शक पद्धतीने होईल. जर तुम्ही अजूनही तुमचे ई-रेशन कार्ड डाऊनलोड केले नसेल, तर वरील पद्धतीचा वापर करून आजच ते मिळवा!
