Tur Farming : राज्यातील शेतकऱ्यांनी सोयाबीन काढणीचे काम बहुतांश पूर्ण केले असून, आता आंतरपीक म्हणून शेतात उभ्या असलेल्या तुरीच्या पिकाकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. सध्या तूर पीक १०० ते १२० दिवसांच्या अत्यंत महत्त्वाच्या अवस्थेत आहे. या निर्णायक टप्प्यावर योग्य आंतरमशागत आणि संतुलित खत व्यवस्थापन केल्यास तुरीचे उत्पादन विक्रमी पातळीवर नेणे शक्य आहे, असे कृषी तज्ज्ञांचे मत आहे.
उत्पादनाचा आकडा निश्चित करणाऱ्या या टप्प्यावर शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी, याबद्दलची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
१. आंतरमशागत करताना घ्या ही काळजी:
सोयाबीन काढणीनंतर तूर पिकाच्या ओळींमध्ये आंतरमशागत करण्याची लगबग शेतकरी करतात. मात्र, ही प्रक्रिया करताना एक मोठी चूक होण्याची शक्यता असते:
- खोल मशागत टाळा: या अवस्थेत तुरीची पांढरी आणि कार्यक्षम मुळे जमिनीत खूप खोलवर पसरलेली असतात. जर घाईगडबडीत खोल नांगरट किंवा वखरणी केली, तर ही मुळे तुटण्याची शक्यता असते.
- नुकसान काय? मुळे तुटल्यामुळे झाडाची अन्नद्रव्ये आणि पाणी शोषून घेण्याची क्षमता कमी होते. यामुळे झाड पिवळे पडणे, सुकणे किंवा बुरशीजन्य रोगांना बळी पडणे असे प्रकार घडू शकतात.
- उपाय: आंतरमशागत करताना ती फक्त वरच्या थरातील तण काढण्यापुरती आणि जमिनीतील ओलावा टिकवून ठेवण्यापुरतीच मर्यादित ठेवावी. जास्त खोल मशागत पूर्णपणे टाळावी.
२. उत्पादनासाठी योग्य खताची अचूक मात्रा:
आंतरमशागत व्यवस्थित पार पडल्यानंतर, तुरीच्या झाडाला फुलधारणा आणि शेंगा भरण्यासाठी पोषक तत्वांची गरज असते. हाच तो काळ आहे जेव्हा खताचा दुसरा डोस देणे उत्पादनात निर्णायक वाढ घडवते. या काळात पिकाला स्फुरद (Phosphorus) आणि पालाश (Potash) या अन्नद्रव्यांची विशेष गरज असते.
Tur Farming यासाठी शिफारस केलेले खत नियोजन
- संयुक्त खताचा पर्याय: प्रति एकर २०:२०:००:१३ किंवा २४:२४:००:०८ यांसारख्या संयुक्त खतांची एक बॅग (५० किलो) वापरावी.
- पोटॅशचे महत्त्व: यासोबतच प्रति एकर १५ ते २० किलो पोटॅश मिसळून द्यावे. पोटॅशमुळे तुरीच्या झाडावरील शेंगांची संख्या वाढते, दाणे चांगले भरतात आणि पिकाची रोगप्रतिकार शक्ती वाढण्यास मदत होते.
खत देण्याची पद्धत:
- पेरून देणे (Recommended): हे खत जमिनीत पेरून दिल्यास त्याचा सर्वाधिक फायदा होतो, कारण ते थेट मुळांच्या जवळ पोहोचते.
- आळवणी/ड्रेंचिंग: ज्या शेतकऱ्यांना पेरून देणे शक्य नसेल, त्यांनी खताचे प्रमाण निम्मे (उदा. अर्धी बॅग २४:२४:००:०८ आणि १० किलो पोटॅश) घेऊन पाण्यात विरघळवून त्याची आळवणी (ड्रेंचिंग) करावी.
थोडक्यात, सोयाबीन काढणीनंतर तुरीच्या पिकाकडे केलेले योग्य लक्ष आणि वर नमूद केलेल्या पद्धतीनुसार संतुलित खत व्यवस्थापन केल्यास तुरीच्या फांद्यांची संख्या वाढून, भरघोस फुलधारणा होईल आणि शेंगांमध्ये दाणे चांगले भरतील, ज्यामुळे शेतकऱ्यांच्या तुरीच्या उत्पादनात निश्चितच मोठी वाढ होण्यास मदत होईल.
